Prąd przemienny – podstawy

Nie jest to pytanie, które pojawia się na egzaminie SEP, jednak przed przystąpieniem do niego warto sobie przypomnieć podstawy. Prąd przemienny (ang. alternating current, AC) jest to charakterystyczny przypadek prądu okresowo zmiennego, w którym wartości chwilowe zmieniają się w sposób okresowy z określoną częstotliwością. Wartości chwilowe przyjmują naprzemiennie dodatnie i ujemne wartości.  Najczęściej spotykanym prądem przemiennym jest prąd przemienny sinusoidalny, a więc w żargonie technicznym prąd przemienny oznacza prąd przemienny o przebiegu sinusoidalnym. Prąd sinusoidalny jest wykorzystywany w elektroenergetyce.

Przebieg prądu sinusoidalnego
Przebieg prądu sinusoidalnego

Wielkości charakterystyczne prądu sinusoidalnego:

1. Wartość chwilowa:

wzor01

Gdzie:

Im – wartość maksymalna, amplituda,

ω – pulsacja, częstotliwość kątowa,

t – czas.

wzor02

– faza początkowa prądu

 

2. Okres prądu sinusoidalnego

wzor03

3. Pulsacja

 

wzor11

4. Częstotliwość

wzor04

5. Wartość skuteczna

wzor05

W praktyce posługujemy się wartościami skutecznymi prądów i napięć. Mierniki elektromagnetyczne i elektrodynamiczne mierzą wartość skuteczną. Jeżeli mówi się, że w gniazdku jest napięcie o wartości 230V, tzn. że jest to wartość skuteczna napięcia przemiennego sinusoidalnego.

6. Moc prądu przemiennego

Wyróżniamy trzy rodzaje mocy prądu przemiennego:

Moc czynna: P=U·I·cosφ [W]

Moc bierna: Q=U·I·sinφ [var]

Moc pozorna: S=U·I [VA]

Zależność między mocami:

wzor06

W powyższych wzorach:

U – wartość skuteczna napięcia,

I – wartość skuteczna prądu,

φ – kąt przesunięcia fazowego między prądem i napięciem,

współczynnik mocy, który mówi nam jaką część mocy całkowitej pozornej stanowi moc czynna.

wzor07

Prąd przemienny trójfazowy

Prąd przemienny trójfazowy to układ trzech prądów przemiennych sinusoidalnych, które są przesunięte względem siebie o kąt równy 120°.

W układach symetrycznych, suma prądów w trzech fazach wynosi zero.

Rozróżniamy dwa podstawowe układy połączeń odbiorników dla prądu trójfazowego:

1. Połączenie w gwiazdę – oznaczane Y

Połączenie w gwiazdę z przewodem zerowym
Połączenie w gwiazdę (Y)

Napięcie międzyfazowe:

wzor08

Prąd przewodowy:

wzor09

Indeks f oznacza napięcie i prąd fazowy.

2. Połączenie w trójkąt – oznaczane D

Połączenie w trójkąt (D)
Połączenie w trójkąt (D)

wzor10

Moc w układach trójfazowych symetrycznych

W praktyce poza przewodami fazowymi i przewodem zerowym (N) wykorzystywany jest jeszcze przewód ochronny (PE – kolor żółto-zielony). Przewód ochronny nie podlega obciążeniu prądami roboczymi i łączy części przewodzące dostępne z uziomem. Wykorzystywany jest do ochrony przez samoczynne wyłączenie zasilania.

Zobacz również:

  • Układy sieci niskiego napięciaUkłady sieci niskiego napięcia Każdy elektryk przystępujący do egzaminu kwalifikacyjnego SEP musi znać układy sieci niskiego napięcia. Sieć niskiego napięcia jest wykorzystywana u odbiorców o małej mocy przyłączeniowej […]
  • Podłączenie silnika indukcyjnego klatkowego 3-fazowegoPodłączenie silnika indukcyjnego klatkowego 3-fazowego Silnik indukcyjny klatkowy zbudowany jest w części stałej zwanej stojanem i części ruchomej zwanej wirnikiem. W stojanie nawinięte są trzy uzwojenia fazowe, które w czasie pracy mogą być […]
  • Elektryka dla nieelektryków czyli podstawy podstawElektryka dla nieelektryków czyli podstawy podstaw Artykuł ten jest kierowany dla wszystkich osób, które są zainteresowane elektryką, ale nie wiedzą od czego zacząć. Staram się w nim w bardzo krótki sposób wyjaśnić podstawowe prawa […]

Dodaj komentarz

Podpis *
Email *
Witryna internetowa